دلایل عقلی، قرآنی و روایی اثبات ولایت فقیه

دلایل مرکب ازعقل و نقل

۳-پيرامون روايت «الفقهاء امناء الرسل‏»/کتاب/ولایت_فقیه؛_حکومت_اسلامی_

على عن ابيه، عن النّوفلي، عن السكونى، عن ابى عبد اللَّه، عَلَيْه‎السّلام، قال :قال رَسُولُ اللَّهِ (صلي الله عليه و آله) الفُقَهاءُ أُمَناءُ الرّسُلِ ما لَمْ يَدْخُلوُا فى الدّنيا. قِيلَ يا رَسول اللَّه وَ ما دُخولهم فى الدّنيا؟ قالَ: اتّباعُ السّلْطَانِ. فَاذا فَعَلوُا ذلِكَ، فَاحذَرُوهُمْ عَلى ديِنِكُمْ.[۱]

  • رسول اكرم (صلي الله عليه و آله) مى‏ فرمايد: «فقها امين و مورد اعتماد پيامبرانند تا هنگامى كه وارد (مطامع و لذايذ و ثروت‏هاى نارواى) دنيا نشده باشند. گفته شد: اى پيغمبر خدا! وارد شدنشان به دنيا چيست؟ مى ‏فرمايد: پيروى كردن قدرت حاكمه. بنابراين اگر چنان كردند، بايستى از آنها بر دينتان بترسيد و پرهيز كنيد».

بررسی روایت

بررسى تمام اين روايت محتاج به بحث طولانى است،ما فقط درباره جمله «الفقهاء امناء الرسل» كه مورد نظر و مربوط به «ولايت فقيه» مى ‏باشد، صحبت مى‏ كنيم. ابتدا بايد ديد پيغمبران چه وظايف و اختيارات و شغلى دارند تا معلوم شود فقها، كه مورد اعتماد و امانتدار ايشان هستند، چه وظايفى بر عهده دارند.

هدف بعثت ها و وظايف انبياء

به حكم عقل و ضرورت اديان، هدف بعثت و كار انبيا تنها مسئله گويى و بيان احكام نيست. اين طور نيست كه مثلاً مسائل و احكام از طريق وحى به رسول اكرم (صلّى اللّه عليه و آله و سلّم) رسيده باشد و آن حضرت و حضرت امير المؤمنين و ساير ائمه (عليهم السلام) مسئله‏ گوهايى باشند كه خداوند آنان را تعيين فرموده تا مسائل و احكام را بدون خيانت براى مردم نقل كنند؛ و آنان نيز اين امانت را به فقها واگذار كرده باشند تا مسائلى را كه از انبيا گرفته ‏اند بدون خيانت به مردم برسانند، و معناى «الفُقَهاءُ أُمَناءُ الرُّسُلِ» اين باشد كه فقها در مسئله‏ گفتن امين باشند.

در حقيقت، مهم‏ترين وظيفه انبيا (عليه‏ السلام) برقرار كردن يك نظام عادلانه اجتماعى از طريق اجراى قوانين و احكام است، كه البته با بيان احكام و نشر تعاليم و عقايد الهى ملازمه دارد. چنان‏كه اين معنا از آيه شريفه به وضوح پيدا است: «لَقَدْ ارْسَلْنا رُسُلَنا بِالْبَيّناتِ وَ انْزَلْنا مَعَهُمُ الْكِتابَ وَ الْميزانَ لِيَقُومَ النّاسُ بِالْقِسْطِ».[۲]

هدف بعثت‏ها به طور كلى اين است كه : مردمان بر اساس روابط اجتماعى عادلانه نظم و ترتيب پيدا كرده، قد آدميت راست گردانند. و اين با تشكيل حكومت و اجراى احكام امكان‏پذير است. خواه نبى خود موفق به تشكيل حكومت شود، مانند رسول اكرم (صلي الله عليه و آله)، و خواه پيروانش پس از وى توفيق به تشكيل حكومت و برقرارى نظام عادلانه اجتماعى را پيدا كنند.

معنای «الفقها امناء الرسول»

فقها در اجراى قوانين و فرماندهى سپاه و اداره جامعه و دفاع از كشور و دادرسى و قضاوت مورد اعتماد پيامبرند بنابراين، الفقهاء امناء الرسل يعنى كليه امورى كه به عهده پيغمبران است، فقهاى عادل موظف و مأمور انجام آنند.

گرچه «عدالت» اعم از «امانت» است و ممكن است كسى در امور مالى امين باشد اما در عين حال عادل نباشد، لكن مراد از امناء الرسل كسانى هستند كه از هيچ حكمى تخلف نكنند، و پاك و منزه باشند، چنان‏كه در ذيل حديث مى ‏فرمايد: ما لم يدخلوا في الدنيا. يعنى تا هنگامى كه به منجلاب دنياطلبى درنيامده‏ اند.

پس اگر فقيهى در فكر جمع‏ آورى مال دنيا باشد، عادل نيست، و نمى‏ تواند امين رسول اكرم (صلي الله عليه و آله) و مجرى احكام اسلام باشد. فقط فقهاى عادلند كه احكام اسلام را اجرا كرده نظامات آن را مستقر مى‏ گردانند، حدود و قصاص را جارى مى‏ نمايند، حدود و تماميت ارضى وطن مسلمانان را پاسدارى مى ‏كنند.

نتیجه بحث

خلاصه، اجراى تمام قوانين مربوط به حكومت به عهده فقهاست: از گرفتن خمس و زكات و صدقات و جزيه و خراج، و صرف آن در مصالح مسلمين تا اجراى حدود و قصاص كه بايد تحت نظر مستقيم ح اكم باشد ـ و ولىّ مقتول هم بدون نظارت او نمى‏ تواند عمل كند.

همان طور كه پيغمبر اكرم (صلي الله عليه و آله) مأمور اجراى احكام و برقرارى نظامات اسلام بود و خداوند او را رئيس و حاكم مسلمين قرار داده و اطاعتش را واجب شمرده‎است، فقهاى عادل هم بايستى رئيس و حاكم باشند، و اجراى احكام كنند و نظام اجتماعى اسلام را مستقر گردانند.[۳]

ادامه دارد….

منبع: کتاب ولایت فقیه برگرفته ازکتاب فقاهت عدالت صفحه۳۴

برچسب ها: دلایل مرکب ازعقل و نقل، اثبات ولایت فقیه، روایت الفقها امناءالرسل، ولایت فقیه، رهبر

*

[۱]. الكافي، ج ‏۱، ص ۴۶

[۲]. ما رسولان خود را با دلايل روشن فرستاديم، و با آنها كتاب (آسمانى) و ميزان (شناسايى حقّ از باطل و قوانين عادلانه) نازل كرديم تا مردم قيام به عدالت كنند. (حديد: ۲۵)

[۳]. امام خمینی، ولایت فقیه، ص ۹۷

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *